Vermogensaanwas en vermogenswinst lijken op elkaar, maar het verschil zit in het moment van belasten. Die keuze bepaalt of je elk jaar moet afrekenen, of pas als je verkoopt. En precies daarover twijfelt de politiek.
Het verschil in één zin
- Vermogensaanwasbelasting: je betaalt elk jaar over de stijging van de waarde, ook als je niets verkoopt.
- Vermogenswinstbelasting: je betaalt pas als je verkoopt, over de winst die je dan echt hebt gemaakt.
Voor- en nadelen
| Aanwas | Winst | |
|---|---|---|
| Moment van betalen | Jaarlijks | Bij verkoop |
| Liquiditeit | Belasting zonder dat er geld binnenkomt | Je betaalt uit de opbrengst |
| Voor de overheid | Stabiele, snelle opbrengst | Wisselende opbrengst, later |
| Gedrag | Neutraal over wanneer je verkoopt | Kan leiden tot ‘lock-in’: niet verkopen om belasting uit te stellen |
| Uitvoering | Waarde op 1 jan en 31 dec nodig | Aankoopprijs per belegging bijhouden |
Wat zit er in het huidige voorstel?
De Wet werkelijk rendement box 3 is een mengvorm. Voor de meeste bezittingen, zoals spaargeld, aandelen, fondsen en crypto, geldt aanwas. Voor vastgoed en bepaalde startup-aandelen geldt vermogenswinst, omdat de waarde daarvan moeilijk jaarlijks vast te stellen is en ze niet makkelijk deels te verkopen zijn.
Na Prinsjesdag 2026 is een bredere vermogenswinstbelasting, ook voor aandelen en fondsen, weer nadrukkelijk in beeld. Het kabinet wil die route verder verkennen.
Een voorbeeld over tien jaar
Stel: je belegt € 100.000 met 7% rendement per jaar, zonder bij te storten, bij een tarief van 36% en zonder vrijstelling. Bij aanwasbelasting betaal je elk jaar 36% over de groei. Je netto groei is dan circa 4,5% per jaar, en na tien jaar heb je ongeveer € 155.000. Bij winstbelasting groeit het volle bedrag door naar ongeveer € 197.000 en betaal je bij verkoop 36% over de winst van € 97.000. Dan houd je ongeveer € 162.000 over. Het uitstel van belasting levert in dit voorbeeld zo'n € 7.000 op.
Wat betekent dit voor jouw vermogen?
Vul je spaargeld, beleggingen en eventueel vastgoed in en zie direct het verschil tussen nu en straks.
Open de box 3-calculatorVeelgestelde vragen
Komt er een vermogenswinstbelasting in plaats van de aanwasbelasting?
Dat is nog niet besloten. Na Prinsjesdag 2026 wil het kabinet een vermogenswinstbelasting breder verkennen. Invoering daarvan kost volgens eerdere berekeningen meer tijd en levert de eerste jaren minder op.
Welke is gunstiger voor beleggers?
Voor lange-termijnbeleggers meestal de vermogenswinstbelasting: je betaalt pas bij verkoop, zodat je rendement ongestoord kan doorgroeien. Per saldo hangt het af van het tarief en de regels voor verliezen.